Xăng E5 RON 92 tăng +39,76 % trong 89 ngày, còn đồng đô la thì đi xuống

Có một phép thử đơn giản cho cảm giác "dạo này đổ xăng xót thật": mang giá của 18/07 đặt cạnh giá của hôm nay. Ngày 18/07, một lít xăng E5 RON 92 giá 19.820 đ. Ngày 15/10 là 27.700 đ/lít, tức +39,76 %. Nếu cây xăng là một cái thang máy, nó vừa đi lên 12 tầng trong 89 ngày, và rất ít khi bấm nút xuống.

Mọi loại nhiên liệu đều đắt hơn, nhưng không đều nhau

Bảng giá ngày 15/10 trông như sau:

• Xăng E5 RON 92: 27.700 đ/lít (+39,76 % so với 18/07)
• Xăng E10 RON 95-III: 28.250 đ/lít (+37,47 %)
• Dầu Diesel: 29.120 đ/lít (+24,87 %)
• Dầu Mazut: 21.090 đ/kg (+45,95 %)

Mazut tăng nhiều nhất, nhưng ít người đổ mazut vào xe máy. Cái đáng nhìn là diesel. Nó tăng ít nhất (+24,87 %), nhưng giờ lại là loại đắt nhất trong ba loại đổ vào xe: 29.120 đ/lít, vượt cả xăng E10 RON 95-III. Ngày 18/07, diesel còn rẻ hơn cả hai loại xăng, với 23.320 đ/lít. Vậy là đã có một cú đảo ngôi trong bảng giá mà ít ai để ý.

Kỳ điều chỉnh gần nhất, 09/10, cho thấy rõ hơn. Xăng E5 RON 92 từ 26.560 lên 27.700 (+4,29 %), xăng E10 RON 95-III từ 27.180 lên 28.250 (+3,94 %), mazut từ 20.390 lên 21.090 (+3,43 %). Riêng diesel đi ngược: từ 29.710 xuống 29.120 (−1,99 %). Đây là lần hiếm hoi trong chuỗi tăng này có một mặt hàng giảm trong khi các mặt hàng còn lại vẫn tăng.

Thử đổ lỗi cho tỷ giá, và không được

Phản xạ thường gặp là nhìn sang đồng đô la. Dầu nhập khẩu tính bằng ngoại tệ, đồng yếu đi thì xăng đắt lên. Nhưng bảng của chúng tôi không ủng hộ giả thuyết này. Tỷ giá USD (Vietcombank bán ra) ngày 15/10 là 26.080 đồng, −1,55 % so với 18/07, và chỉ cách mức thấp nhất của giai đoạn này (26.020 đồng, ngày 09/10) một khoảng nhỏ. Đồng không yếu đi so với đô la, mà còn nhỉnh lên một chút.

Nếu đồng không phải nguyên nhân, thì một cách giải thích là giá dầu thế giới hoặc các khoản cấu thành giá trong nước đã tăng. Chúng tôi không có số liệu về những thứ này trong bảng, nên đây chỉ là giả thuyết. Cái chúng tôi chắc chắn là: nếu bạn tìm thủ phạm ở tỷ giá USD thì sẽ về tay không.

Một lượng vàng giờ đổi được ít xăng hơn hẳn

Cách dễ cảm nhận nhất là đo xăng bằng vàng. Ngày 18/07, một lượng vàng miếng SJC đổi được 7.178 lít xăng E10 RON 95-III. Ngày 15/10, giá bán SJC quy ra chỉ còn 5.073 lít. Cùng một thỏi vàng, nhưng bình xăng nó mua được đã nhỏ đi đáng kể.

Thử đo bằng cà phê thì khác hẳn: một lượng vàng miếng SJC ngày 15/10 bằng 1.536 kg cà phê nhân Đắk Lắk, còn ngày 18/07 là 1.510 kg. Gần như đứng yên. Ở đây có một điểm đáng chú ý: giữa vàng và cà phê thì tỷ lệ gần như không đổi, còn giữa vàng và xăng thì tỷ lệ lệch hẳn. Nghĩa là không phải mọi thứ đều đắt lên. Chính xăng dầu mới là thứ chạy nhanh hơn phần còn lại của giỏ hàng.

Chuyện này cũng liên quan đến cái ví của người dân. Chỉ số giá thực phẩm dulieu.dev (không phải số liệu thống kê chính thức) tháng 09/2026 là 100,98, −0,23 % so với tháng trước, với thịt giảm mạnh nhất (−0,67 %). Thực phẩm chưa có dấu hiệu chạy theo xăng. Một cách giải thích là chi phí vận chuyển chỉ là một phần trong giá món ăn, nên cú tăng của xăng chưa lộ ra ở quầy thịt. Nhưng đây cũng chỉ là phỏng đoán, vì bảng của chúng tôi không đo phần chi phí đó.

Tóm lại, trong 89 ngày, xăng là mặt hàng duy nhất trong bảng này mà người đi xe máy cảm thấy rõ nhất, còn đồng tiền thì đứng ngoài cuộc.

Số liệu do dulieu.dev tự thu thập — giá vàng: DOJI; tỷ giá: Vietcombank; giá xăng dầu: VnExpress; giá cà phê: giacaphe.com; giá bạc: CafeF; lãi suất: Vietcombank, BIDV, VPBank; chỉ số giá thực phẩm: dulieu.dev tính từ giá niêm yết online. Bài viết để tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư.