Cùng một mẻ dầu mỏ, mazut tăng 43,23 % còn diesel chỉ 9,49 %

Nếu hỏi ai đó giá xăng tăng bao nhiêu, họ sẽ trả lời bằng cảm giác ở cây xăng. Còn nếu hỏi giá dầu mazut tăng bao nhiêu, đa số sẽ nhìn bạn như vừa hỏi giá một loại ốc vít. Vậy mà trong bảng giá ngày 31/10, mazut mới là cái tên đáng nhìn nhất.

Bốn mặt hàng, bốn tốc độ

Từ 03/08 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu đã điều chỉnh 13 lần trong 89 ngày. Ngày 31/10, Xăng E5 RON 92 là 26.020 đ/lít, Xăng E10 RON 95-III là 25.730 đ/lít, Dầu Diesel là 30.240 đ/lít, còn Dầu Mazut là 23.590 đ/kg.

So với 03/08, mức tăng của từng loại như sau:

• Xăng E5 RON 92: 22.380 → nay, tăng 16,26 %
• Xăng E10 RON 95-III: 22.850 → nay, tăng 12,60 %
• Dầu Diesel: 27.620 → nay, tăng 9,49 %
• Dầu Mazut: 16.470 → nay, tăng 43,23 %

Diesel đắt nhất bảng nhưng tăng chậm nhất. Mazut rẻ nhất bảng nhưng tăng nhanh nhất. Đây giống một cuộc đua mà người xuất phát sau lại chạy nhanh hơn cả.

Vì sao mazut chạy xa như vậy?

Chúng tôi không có số liệu để khẳng định, nên chỉ nêu giả thuyết. Một cách giải thích là mazut nằm ở đáy của chuỗi sản phẩm dầu mỏ. Khi thị trường biến động, những mặt hàng "phụ" đôi khi giãn rộng hơn mặt hàng chính, vì mức nền của chúng thấp. Cũng có thể vì nhu cầu công nghiệp, vận tải biển hay nguồn cung riêng của mặt hàng này khác với xăng. Dữ kiện trong tay chỉ cho thấy chênh lệch, không cho thấy nguyên nhân.

Nhịp điều chỉnh gần nhất cho thấy các loại vẫn đi cùng chiều nhưng không đều. Ngày 30/10, Xăng E5 RON 92 đi từ 25.360 lên 26.020 (tăng 2,60 %), Xăng E10 RON 95-III từ 25.210 lên 25.730 (tăng 2,06 %), Diesel từ 29.550 lên 30.240 (tăng 2,34 %). Mazut từ 23.370 lên 23.590 (tăng 0,94 %), tức lần này mazut lại là món tăng nhẹ nhất. Nó leo dốc chủ yếu ở những chặng trước.

Không phải do đồng tiền yếu đi

Có một nghi phạm quen thuộc mà bảng dữ kiện loại được: tỷ giá. Nếu đồng nội tệ yếu đi, giá nhiên liệu nhập khẩu tăng theo là chuyện dễ hiểu. Nhưng tỷ giá Vietcombank bán ra ngày 31/10 là 25.990 đồng, giảm 1,85 % so với 03/08, và đang ở mức thấp nhất kể từ ngày đó. Tức là trong 89 ngày xăng đắt thêm mà đô la lại rẻ đi một chút. Phần đẩy giá lên, nếu có từ bên ngoài, nhiều khả năng đến từ chỗ khác chứ không phải từ tỷ giá.

Xăng lên, những thứ khác xuống

Đặt xăng cạnh các món khác thì bức tranh hơi ngược. Cùng khoảng thời gian từ 03/08, vàng miếng SJC giá bán DOJI giảm 1,77 %, đang ở mức thấp nhất kể từ 03/08. Cà phê nhân Đắk Lắk còn xuống 9,43 %, về 87.400 đ/kg, cũng thấp nhất từ 03/08. Người nông dân bán cà phê rẻ hơn mà tiền dầu chạy máy bơm, chở hàng lại đắt hơn, đó là một cái kéo cắt. Chúng tôi chưa có số liệu về chi phí nhiên liệu trong giá thành cà phê, nên đây chỉ là một hình dung, không phải kết luận.

Còn với người cầm xăng E5 đi làm mỗi ngày, mức tăng 16,26 % là thứ đã thấm vào ví, trong khi vàng trong két (nếu có) lại mỏng đi một chút. Hai chiều giá này không liên quan nhân quả, nhưng đặt cạnh nhau thì thấy rõ tháng này túi tiền bị ép từ đâu.

Điều đọng lại

Khi nhìn giá nhiên liệu, đừng chỉ nhìn loại mình đổ vào xe. Mazut tăng 43,23 % trong 89 ngày là con số sẽ không bao giờ xuất hiện ở bảng điện tử cây xăng đầu phố, nhưng nó nằm trong chi phí của những thứ chạy bằng nhiệt và máy móc nặng. Xăng đáng để than, còn mazut đáng để tò mò.

Số liệu do dulieu.dev tự thu thập — giá vàng: DOJI; tỷ giá: Vietcombank; giá xăng dầu: VnExpress; giá cà phê: giacaphe.com; giá bạc: CafeF; lãi suất: Vietcombank, BIDV, VPBank. Bài viết để tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư.