Một lượng vàng SJC nay đổi được 74,7 lượng bạc, từ 64,0 hồi tháng bảy

Thử tưởng tượng bạn đứng trước tiệm kim hoàn với một thỏi vàng SJC trong tay, và chủ tiệm hỏi: "Anh muốn lấy bao nhiêu bạc?". Hôm 28/07, câu trả lời là 64,0 lượng. Hôm 25/10, câu trả lời là 74,7 lượng. Cùng một thỏi vàng, nhưng sức mua tính bằng bạc tăng lên rõ rệt, và lý do không nằm ở vàng.

Bạc mới là người đi xuống

Cách tính rất đơn giản: lấy giá bán vàng miếng SJC chia cho giá bán bạc miếng Phú Quý 999 loại 1 lượng. Mẫu số mới là phần đáng nói. Ngày 25/10, bạc Phú Quý bán ở mức 1.900.000 đồng/lượng, giảm 7,32 % trong 7 ngày, giảm 15,93 % trong 30 ngày, và giảm 14,03 % kể từ 28/07. Đây là mức thấp nhất kể từ 28/07.

Nói cách khác, tỷ lệ vàng/bạc nhảy lên không phải vì vàng chạy nhanh, mà vì bạc tụt xuống. Một cái cân hai đĩa: đĩa bên này không nặng thêm, chỉ là đĩa bên kia vừa bị nhấc bớt hàng.

Vàng miếng thì sao? Đứng yên, nhưng không miễn phí

Chúng ta thường nghĩ vàng là chỗ trú ẩn. Thử làm phép thử thô: ai mua vàng miếng SJC ngày 28/07 ở giá bán 141,5 triệu đồng/lượng, rồi bán lại cho DOJI ngày 25/10 ở giá mua 139,0 triệu đồng/lượng, thì lỗ 1,77 % sau 89 ngày. Cùng 89 ngày đó, một khoản gửi tiết kiệm ở mức 6,7 %/năm sinh ra khoảng 1,63 % (tính đơn giản, chưa trừ thuế). Đây là chuyện đã qua, không phải lời dự đoán.

Con số lỗ 1,77 % không đến từ một cú sập, mà chủ yếu là chênh lệch mua – bán. Mua ở giá bán, bán ở giá mua: khoảng cách giữa hai giá ấy là phí vào cửa mà vàng vật chất luôn đòi, dù giá có đi ngang hay không. Gửi tiết kiệm không có cái cổng thu phí đó.

Một chi tiết nhỏ cho thấy thị trường vàng cũng đổi tính nết: ngày 25/10, DOJI bán vàng miếng SJC đắt hơn vàng nhẫn 9999 là 0,7 triệu đồng/lượng. Ba mươi ngày trước, 25/09, thứ tự ngược lại: vàng nhẫn 9999 đắt hơn vàng miếng SJC 1,1 triệu đồng/lượng. Hai loại vàng tráo vị trí nhau trong một tháng.

Cả giỏ hàng đều đang rẻ đi, trừ xăng

Bạc không đi xuống một mình. Cà phê nhân Đắk Lắk ngày 25/10 ở 89.500 đ/kg, giảm 7,25 % từ 28/07, cũng là mức thấp nhất trong khoảng này. Tỷ giá USD bán ra tại Vietcombank là 26.020 đồng, giảm 1,90 % từ 28/07 và cũng chạm đáy cùng kỳ. Lãi suất tiết kiệm 12 tháng cao nhất mà chúng tôi đọc được, ở VPBank, là 6,7 %/năm, trong khi 30 ngày trước là 6,9 %/năm.

Một cách giải thích là đồng đô la yếu đi khiến nhiều thứ định giá bằng ngoại tệ cũng nhẹ đà theo. Đó chỉ là giả thuyết, không phải điều bảng số liệu chứng minh được.

Ngược lại, xăng dầu đi đường riêng. Từ 28/07, giá bán lẻ đã điều chỉnh 13 lần trong 89 ngày. Xăng E5 RON 92 từ 20.880 lên 25.360 đ/lít (+21,46 %), Dầu Diesel từ 25.760 lên 29.550 đ/lít (+14,71 %), còn Dầu Mazut từ 15.560 lên 23.370 đ/kg (+50,19 %). Lần điều chỉnh gần nhất, 23/10, mới kéo xăng E5 RON 92 xuống từ 26.970 còn 25.360 (−5,97 %), nhưng Dầu Diesel lại nhích lên 29.550 (+1,55 %).

Vậy trong ba tháng, một thỏi vàng đổi được nhiều bạc hơn, nhiều lít xăng hơn thì không hẳn: xăng đắt lên, bạc và cà phê rẻ đi. Cùng một đồng tiền nhưng mỗi mặt hàng kể một câu chuyện khác nhau.

Thực phẩm: yên ả hơn nhiều

Giữa những dao động đó, chỉ số giá thực phẩm dulieu.dev (giá niêm yết online của 9 cửa hàng bán lẻ, tháng 06/2026 = 100, không phải số liệu thống kê chính thức) tháng 09/2026 là 100,98, giảm 0,23 % so với tháng trước. Thủy sản tăng mạnh nhất (+0,36 %), thịt giảm mạnh nhất (−0,67 %). Bữa cơm gia đình dường như không biết gì về cuộc đua vàng bạc xăng dầu bên ngoài.

Kết lại bằng một hình ảnh: tỷ lệ 74,7 lượng bạc cho một lượng vàng giống như tấm vé hạng nhất ngày càng đắt hơn so với vé hạng phổ thông. Nhưng đừng vội nghĩ vé hạng nhất tăng giá. Đôi khi, nó chỉ đứng yên trong lúc ghế phổ thông được giảm giá.

Số liệu do dulieu.dev tự thu thập — giá vàng: DOJI; tỷ giá: Vietcombank; giá xăng dầu: VnExpress; giá cà phê: giacaphe.com; giá bạc: CafeF; lãi suất: Vietcombank, BIDV, VPBank; chỉ số giá thực phẩm: dulieu.dev tính từ giá niêm yết online. Bài viết để tham khảo, không phải lời khuyên đầu tư.